boeken over duurzaamheid

PERSBERICHT: NIEUW BOEK OVER DUURZAAMHEID OP

DUURZAME DINSDAG GEPRESENTEERD

Op Duurzame Dinsdag, 1 september a.s., zal Eric Schoones

in Den Haag zijn nieuwe boek: Een te grote kist bananen,

35 Visies op een duurzame wereld, overhandigen aan

Minister Cramer.

Inleiding

De toekomst van onze planeet staat ter discussie. Klimaat, voedsel, water, energie, krediet; in tijden van crisis het gesprek van de dag. Maar wat doen we ermee? Vertrouwen op de technologie of halen we de broekriem aan? Wie steekt zijn kop in het zand, wie gaat er op de barricaden? Zal de tijd het leren, lost de natuur het zelf op? Hoe wezenlijk is voor ons leven met de aarde?

In een dertigtal interviews gaan beeldbepalende Nederlands in op deze vragen en daarbij komen een groot aantal aspecten van duurzaamheid aan de orde. Het boek is in feite een mozaiek van ideeën over duurzaamheid. De titel is ontleend aan een uitspraak van Midas Dekkers: “De bankdirecteuren die zo graaien zijn eigenlijk net zo aardig en gematigd als jij en ik. Het zijn gewoon apen die voor een te grote kist bananen zijn gezet” (zie pagina 123).

Overzicht van alle geïnterviewden

Irene van Lippe-Biesterfeld,

Jacqueline Cramer,

Ruud Lubbers,

Alexander Rinnooy Kan,

Midas Dekkers,

Wouter van Dieren,

Maarten ’t Hart,

Jan Pronk,

Willem Ferwerda,

Lucas Reijnders,

Maurits Groen,

Maayke Damen,

Arnold Heertje,

Ed Nijpels,

Thomas Rau,

Jonnie en Thérèse Boer,

Jeanine Schreurs,

Jan Juffermans,

Harm Edens,

Anne-Marie Rakhorst,

Pim van Lommel,

Marius de Geus,

Eelco Brinkman,

Janneke Brinkman-Salentijn,

Jan Terlouw,

Sanne Terlouw,

Guido van Woerkom,

Johan van de Gronden,

Bert Heemskerk,

Annick de Witt,

Paul van Vliet,

Froukje Jansen,

Femke Halsema,

Emiel van Melis,

Herman Wijffels schreef het voorwoord

Over de structuur van het boek

Aan de hand van deugden zoals Dienstbaarheid, Rechtvaardigheid, Vertrouwen, Gematigdheid,

Eerlijkheid en Liefde filosoferen Ruud Lubbers en Paul van Vliet in tien korte dialogen een rode draad

door het boek, Midas Dekkers doet daarbij steeds een dwarse duit in het zakje.

Tussen deze bespiegelingen zijn interviews geplaatst waarbij de thematiek van de deugden ook

verder wordt uitgewerkt, het boek besluit met een gedicht van Paul van Vliet.

Bij alle interviews zijn onder het kopje Handen en Voeten voor de Aarde persoonlijke observaties

opgenomen o.a. over de

Over de auteur

Eric Schoones is publicist, musicoloog, pianist en impresario. Hij publiceerde in binnen- en buitenland

over muziek en over milieu in het tijdschrift van De Kleine Aarde.

Over de inhoud

In het voorwoord signaleert Herman Wijffels de oorzaken van ‘een bijna allesomvattende

wereldcrisis’ en zegt: “We staan op een breuklijn in de geschiedenis, aan de vooravond van een

nieuwe cultuurfase, weg van de vernietiging van de aarde en op weg naar een nieuw bewustzijn.”

Dit bewustzijn - in de woorden van Wijffels: ‘van het leven als een samenhangend systeem tussen

mensen onderling en tussen mens en natuur’ - is uitgewerkt in het gedachtegoed van Irene van

Lippe-Biesterfeld aan het slot van het boek, maar speelt ook in andere interviews een belangrijke rol.

Architect Thomas Rau plaatst spiritualiteit zelfs in een praktische context van autonome

energievoorziening. Willem Ferwerda ziet een evolutionaire verklaring voor ons korte-termijn

denken. Pim van Lommel, auteur van

komt vanuit zijn eigen perspectief tot belangwekkende conclusies over duurzaamheid en ook

Jacqueline Cramer ziet diepere zingeving als enige koers: “We hebben inspiratie en persoonlijke

betrokkenheid van mensen nodig.” Alexander Rinnooy Kan en Ruud Lubbers overzien het grote

geheel, maar noemen

Deze inzichten van verbondenheid leiden tot een andere levenshouding, waarvan de

creatives

de media met Emiel van Melis van www.sidewaysnews.com

Economie

Bert Heemskerk en Arnold Heertje, bekend van de algemene welvaartstheorie, relativeren onze

drang naar economische groei. De laatste pleit samen met Wouter van Dieren voor een

Deal

waarden, net zoals filosoof Marius de Geus, die spreekt over utopieën, over onthaasten, over geluk.

Guido van Woerkom (ANWB) en Johan van de Gronden (WNF) dragen veel praktische zaken aan en

de laatste signaleert bij de politiek een ‘chronische onderschatting van de burger, die weet meer en

kan meer.’ Technologie is een terugkerend thema. In het interview met Lucas Reijnders gaat het met

name over kansen die we onbenut laten. Over

‘wervend, mobiliserend voor een grote groep’ (Jacqueline Cramer) tot ‘rook maar gerust wat meer,

wij maken wel sportschoenen van de peuken’ (Thomas Rau).

Level playing field

Velen in het boek, zoals Jan Terlouw, Anne-Marie Rakhorst verbazen zich over het ontbreken van

gelijke kansen voor duurzame energie en biologische landbouw, Lucas Reijnders houdt ons een

duistere spiegel voor, Ed Nijpels pleit voor openeindsubsidies voor duurzame initiatieven en Jan

Juffermans gaat nog een stap verder en denkt aan quotering en juridische stappen.

Maurits Groen vat het kernachtig samen: “We hebben een mooie toekomst voor ons, alleen de

gevestigde belangen die verdienen aan onze huidige energie-economie vinden de omslag naar

duurzame energie niet leuk.”

Klimaatsceptici krijgen repliek van o.a. Jan Pronk en Ed Nijpels. Jan Terlouw, Ruud Lubbers en Ed

Nijpels spreken over de beperkingen van de politiek. Jan Terlouw: “De politiek is het grote

probleem.”

Marius de Geus, Jan Terlouw, Wouter van Dieren, Jacqueline Cramer, Maurits Groen, Jan Juffermans

en Lucas Reijnders laten een persoonlijk licht schijnen over veertig jaar milieubeweging.

Consuminderen

De graaicultuur komt nadrukkelijk aan de orde, niet alleen in het gesprek met Jeanine Schreurs over

consuminderen. Maarten ’t Hart en Midas Dekkers bepleiten de eenvoud, en verrassend genoeg ook

Jonnie Boer van sterrenrestaurant De Librije.

Jan Pronk beziet duurzaamheid in een internationale context en zet zich in voor de buitengeslotenen.

Froukje Jansen komt vanuit haar eigen ervaringen tot dezelfde conclusies. Ook voor jongeren en

duurzaamheid is aandacht, o.a. in gesprekken met Maayke Damen en Annick de Witt.

Een aantal citaten uit het boek:

“De toekomst is nieuwe fouten maken.”

Thomas Rau

“We zitten op een keerpunt, we hebben de kans om het te verpesten of nog een keer goed te doen.”

Paul van Vliet

“Als er straks twaalf meter water in je straat staat, roept niemand ‘cut, volgende take’.”

Maurits Groen

“Het zou mooi zijn als mensen over een paar honderd jaar zeggen: ‘Toen is iets wonderlijks gebeurd. Ze waren

op weg naar het ravijn en op de een of andere manier zijn ze erin geslaagd het roer om te gooien’.”

Ruud Lubbers

“Ik zie zo ontzettend veel veranderingen, er is een sterke onderstroom van mensen die meer willen dan het

economisch gewin, voorbij bezit.”

Irene van Lippe-Biesterfeld

“We moeten totaal anders gaan denken. We consumeren als wereldburgers, maar we nemen niet de

verantwoordelijkheid als wereldburgers.”

Thomas Rau

“Alles wat een begin heeft moet een einde hebben, anders is er geen beginnen aan.”

Midas Dekkers

“De mens is een ramp voor de wereld. Het zou voor alle planten- en diersoorten een weldaad zijn als de mens

zou verdwijnen en dat zal ook zeker gebeuren, net zoals ook de dinosauriërs verdwenen zijn.”

Maarten ’t Hart

“De belangrijkste oplossing voor problemen is om dingen te laten, niet om dingen te doen. Dat zou de

boodschap van de milieubeweging moeten zijn.”

Midas Dekkers

“Als op 1 januari de klok heeft geslagen heeft de zon al genoeg energie voor een heel jaar op de aarde laten

vallen, voordat je goed en wel het glas hebt geheven en je vrouw hebt gekust. De meeste mensen weten niet

dat we absoluut niet zuinig hoeven te zijn op duurzame energie.”

Jan Terlouw

“Essent is natuurlijk niet beter dan RWE en Nuon is niet beter dan Vattenfall. Het is een merkwaardige sector.

Wat Nuon en Essent met overheidseigendom hebben gedaan, daar krijg je tranen van in je ogen.”

Lucas Reijnders

“Ik vind dat er een wet moet komen waarmee we energiebedrijven verplichten zich over tien jaar overbodig te

maken.”

Thomas Rau

“Nu nog boren naar olie en gas is de verkeerde weg. Oliemaatschappijen hebben de verantwoordelijkheid om

te zorgen dat innoverende energiebronnen versneld tot ontwikkeling komen.”

Bert Heemskerk

“Kennelijk is een welvarende samenleving een samenleving die vindt dat je steeds meer te verliezen hebt.”

Jan Pronk

“Ik denk niet dat er iets negatiefs schuilt in bezit, maar wel in de angst om het te verliezen.”

Froukje Jansen

“In Parijs zetten de beste restaurants in november vol trots een aardbei voor je neus, de snap ik niks van. In het

seizoen is alles beter en lekkerder.”

Jonnie Boer

“Als je naar een winkel gaat moet je erop kunnen vertrouwen dat wat je koopt in orde is. Dat is nu niet zo:

kinderarbeid, uitbuiting, bio-industrie…”

Froukje Jansen

“Mijn leven heeft me gebracht naar Boston, Stockholm, Parijs, maar ik ben nooit losgekomen van Garderen. In

mijn hart ben ik een dorpsjongen gebleven en daar leef ik naar. Met respect voor dieren, planten, maar ook

voor een steen.”

Jan Terlouw

“Balkenende vindt het al mooi als het tulpvormig is en voor de kust ligt. Dat is totale wartaal als je denkt hoe

het zit voor de kust met stromingen en de zeespiegelstijging, maar het ziet er leuk uit.”

Lucas Reijnders

“Toen ik in een vliegtuigje boven Brazilië vloog, zag ik hoe met een helse hark het regenwoud is weggeveegd. Ik

moest huilen.”

Harm Edens

“Het is voor mij een tweede natuur geworden om aan het milieu te denken. Ik ben niet heiliger dan de paus en

ik vlieg ook wel eens, maar ik wil laten zien dat je met simpele dingen belangrijke keuzes kunt maken.”

Jacqueline Cramer

“Het internet is een schitterend nieuw machtsmiddel, een tribunaal van een niet te onderschatten kracht. Youp

van ’t Hek heeft er in z’n eentje voor gezorgd dat Buckler bier is verdwenen.”

Wouter van Dieren

“Het probleem is dat de solidariteit uit het systeem is verdwenen.”

Wouter van Dieren

“Als we de inventiviteit aanwenden die mensen naar Mars kan brengen, dan moeten we toch binnen de

eerlijke grenzen van één aarde kunnen leven. Zo ingewikkeld is dat niet.”

Johan van de Gronden

“Regeren is te complex aan politici over te laten.”

Ed Nijpels

“Mijn diepste overtuiging is dat we de voedselproblematiek alleen oplossen door ons eten in de fabriek te

maken, met bacteriën, algen, wieren en gisten. Die beestjes zijn zo klein, je hoeft er geen medelijden mee te

hebben.”

Midas Dekkers

“Eerlijkheid is voor domoren. De mens bezit de taal alleen om te liegen, voor iets anders hoeven we niet de

hele dag te ouwehoeren, hoef je geen boeken vol te schrijven. Liegen doe je met woorden, hoe meer hoe

beter.”

Midas Dekkers

Praktische informatie:

Een te grote kist bananen, 172 pagina’s, ISBN 978-90-75365-95-5, Winkelprijs: € 29,95

Æneas, Uitgeverij van Vakinformatie bv